Święto pyry w w Garbach.
W sobotę 24 września w Garbach żegnaliśmy lato i witaliśmy jesień. Ponad 50 osób usiadło pod wielkim namiotem przed świetlicą wiejską w Garbach, aby podsumować tegoroczną działalność turystyczno-krajoznawczą. Na początku były pogadanki na temat ziemniaków, które wygłosiły: Hanna Sęk – „Historia ziemniaka” oraz dr Julia Borys – „Odmiany ziemniaka”. W trakcie tych pogadanek można było raczyć się kawą, bądź herbatą oraz spróbować placka drożdżowego. Później nastąpiła część chyba najbardziej wyczekiwana – spożywanie ziemniaków upieczonych w ognisku oraz placków ziemniaczanych usmażonych na patelni. W trakcie degustacji czas umilał akordeonista, który grał i śpiewał piosenki biesiadne. Wiele osób ruszyło też w tany. Imprezie sprzyjała słoneczna pogoda. Spotkanie zaczęło się przed g. 15, a zakończyło o godz. 18.

Relacja z wycieczki do winnicy Kinga.
16 września odbyła się wycieczka do Starej Wsi położonej na obrzeżach Nowej Soli. Zwiedziliśmy winnicę Kinga założoną przez Halinę i Wiktora Kowalewskich w 1985 r., gdy wino można było wytworzyć tylko na własne potrzeby i to w ilości nie większej niż 100 litrów. Winnica położona jest na przedpolu nadodrzańskich wałów, a jej powierzchnia wynosi 4 ha. Jest najstarszą winnicą w województwie lubuskim. Obecnie winnicę prowadzą p. Koziarscy. Uprawiają szczepy moszczowe, z których wytwarzają wina oraz odmiany deserowe prowadzone w tunelach foliowych. Gospodarze opowiedzieli nam historię winnicy oraz omówili cały proces produkcji wina od uprawy krzewów, poprzez zbieranie gron, aż do otrzymania napoju. Na koniec pobytu można było dokonać zakupów wina, miodu i dżemów w przydomowym sklepiku p. Koziarskich. Z winnicy udaliśmy się do Nowej Soli, gdzie obejrzeliśmy skansen krasnali. W drodze powrotnej zatrzymaliśmy się na krótko w Bytomiu Odrzańskim. Zwiedziliśmy przepiękną zabytkową starówkę.

Opis wycieczek ŚLADAMI ADAMA MICKIEWICZA PO WIELKOPOLSCE
– Wycieczka 2: Lubonia – Oporowo – Drzewce – Pudliszki – Sarbinowo – Zakrzewo – Konarzewo – Łaszczyn
Wycieczka odbyła się 18 sierpnia 2022 r. W Luboni znajduje się skromny dwór Morawskich. Mickiewicz przebywał w nim w październiku 1831 r. Obecnie dwór jest opuszczony i niszczeje. Otacza go zdziczały, zaniedbany park z dużym stawem. Udało się nam odnaleźć „ławkę Mickiewicza” utworzoną z głazów narzutowych, na której wieszcz miał przesiadywać. Druga miejscowość, Oporowo, słynie z ciekawego kościoła o konstrukcji szkieletowej oraz ciekawego wyposażenia. Zwiedziliśmy kościół oraz jego otoczenie. Na dziedzińcu wyznaczonym przez mur znajdują się groby Morawskich. Za kościołem rozciąga się obszerny park, zaniedbany, zarośnięty przez krzewy i pokrzywy, w którym znajduje się dwór Morawskich. Dwór grozi zawaleniem, o czym informują tabliczki na ścianach. W październiku 1831 Mickiewicz podejmowany był w tym dworze przez Józefa i Paulę Morawskich. Kolejna miejscowość związana z poetą to Drzewce. Również w październiku 1831 Mickiewicz przebywał w miejscowym dworze u Mycielskich. Obecny dwór pochodzi z r. 1860. Jest w bardzo dobrym stanie ponieważ jest własnością dwóch rodzin, które prowadzą duże gospodarstwo nastawione na hodowlę krów. Obejrzeliśmy budynek z zewnątrz i zrobiliśmy sobie zdjęcie na jego schodach. Następnie dotarliśmy do Pudliszek. Jesienią 1831 r. Mickiewicz goszczony był przez Łubieńskich. Dawny dwór w następnych latach podlegał rozbudowie, powstał pałac. Niestety, dziś jest on opuszczony i zaniedbany, nie ma do niego dostępu. Przed parkanem otaczającym nieruchomość znajduje się pomnik – popiersie poety. Z Pudliszek dotarliśmy do Sarbinowa, gdzie w zdziczałym parku wznosi się dawny dwór Sczanieckich. Budynek jest opuszczony i niszczeje. Nie ma żadnych informacji, że jesienią 1831 r. przebywał tu Mickiewicz. Obeszliśmy budynek z zewnątrz i pojechaliśmy do następnej miejscowości, do Zakrzewa. W tej miejscowości Mickiewicz przebywał w dzień zaduszny w 1831 r. u Antoniego Sczanieckiego. W Zakrzewie zatrzymaliśmy się w drewnianym kościele z 1610 roku. Na murze otaczającym świątynię znajduje się duża tablica informująca o pobycie Mickiewicza. Kościół słynie w okolicy z kultu Maryi, która miała się tu objawić w r. 1647. Wyposażenie kościoła pochodzi przeważnie z XVIII wieku, a szczególnie cenna jest polichromia z r. 1730. Z Zakrzewa blisko jest do Konarzewa. Od XVII wieku Konarzewo stało się własnością Bojanowskich. We dworze należącym do Ksawerego Bojanowskiego Mickiewicz przebywał dwukrotnie. To tu poeta poznał siostrę gospodarza, Konstancję Łubieńską. O ich romansie długo było głośno w Wielkopolsce. Dwór, który ma ciekawą architekturę, jest obecnie bardzo zaniedbany. Można go oglądać zza płotu, na którym wiszą tabliczki informujące o zakazie wstępu. Widać niewiele, bo park otaczający budynek coraz bardziej zarasta. W następnej miejscowości, w Łaszczynie, Mickiewicz przebywał we dworze Ignacego Sczanieckiego i Filipiny z Mielżyńskich w dniu 1 listopada 1831 r. W r. 1920, gdy właścicielem był Władysław Sczaniecki dwór został przebudowany i rozbudowany. Powstały wtedy dwa parterowe alkierze. Majątek i dwór w Łaszczynie należał do rodziny Sczanieckich do października 1939 r. Obecnie we dworze znajduje się Placówka Opiekuńczo-Wychowawcza „Mały Dworek” podlegająca pod starostwo powiatowe w Rawiczu. Dzięki temu obiekt jest w bardzo dobrym stanie. Za zgodą dyrektorki placówki weszliśmy na teren ośrodka oraz do holu. Porozmawialiśmy z panią dyrektor, zrobiliśmy sobie wspólne zdjęcie na stopniach dworu. I to już był koniec śledzenia wędrówki Mickiewicza po południowej Wielkopolsce.

– Wycieczka 1: Objezierze – Łukowo – Rożnowo – Lubostroń
Wycieczka odbyła się 1 lipca 2022 r. W Objezierzu znajduje się duży pałac, który w 1831 roku należał do rodziny Turno. W grudniu 1831 r. Mickiewicz przebywał tu kilka dni. Po II wojnie światowej w pałacu działała szkoła rolnicza. !0 lat temu Turnowie odzyskali pałac. Pozwolili jednak, aby w dawnych oficynach na terenie parku Zespół Szkół Rolniczych nadal funkcjonował. Dyrektor Szkoły dysponuje kluczami od pałacu. Dzięki temu mogliśmy obejrzeć obecny stan wnętrz. W pałacu znajdują się informacje o rodzie Turno oraz o Adamie Mickiewiczu. Z Objezierza przejechaliśmy do Łukowa. Do dworu Grabowskich Mickiewicz przyjechał 22 grudnia 1831 r. Dzień później spotkał się tam ze swoim najstarszym bratem Franciszkiem, który uczestniczył w Powstaniu Listopadowym, a po jego upadku został internowany w Prusach. Franciszek zamieszkał u Grabowskich i pozostawał ich domownikiem przez 28 lat. Dwór w Łukowie jest zniszczony i obecnie niedostępny. Trafiliśmy do drewnianego kościoła, w którym Mickiewicz wraz z bratem i przyjaciółmi uczestniczył w Pasterce. Kościołem oraz Izbą Pamięci Adama Mickiewicza na terenie plebanii opiekuje się emerytowany proboszcz. Zwiedziliśmy kościół oraz Izbę. Z Łukowa udaliśmy się do Rożnowa, do którego w 1859 przeniósł się Franciszek Mickiewicz. W miejscowym dworze przyjęli go państwo Baranowscy. Gdy po 3 latach Franciszek zmarł, pochowany został przy miejscowym kościele. Dziś dawny dwór jest niedostępny. Zwiedziliśmy kościół i obejrzeliśmy grób Franciszka Mickiewicza. Z Rożnowa pojechaliśmy do Lubostronia nad Notecią. W pałacu, który został zbudowany w r. 1800 jako panteon narodowy Mickiewicz był podejmowany przez Feliksa Skórzewskiego. Dziś pałac funkcjonuje jako ośrodek kultury prowadzony przez urząd województwa kujawsko-pomorskiego. Obiekt pozbawiony jest cennych zbiorów z dawnych lat, ale jest zadbany i można go zwiedzać. Z Lubostronia wróciliśmy do Środy. Wycieczka nie była łatwa, gdyż tego dnia dokuczał silny upał. Na szczęście humory dopisywały i udało się zrealizować przygotowany plan.

– Średzkie Sejmiki Kultury.
W sobotę 28 maja odbyła się konferencja popularno-naukowa ŚTK poświęcona pobytowi Adama Mickiewicza w Wielkopolsce w okresie sierpień 1831 – marzec 1832. Do konferencji wprowadziła prezes Towarzystwa B. Urbańska. Otwarcia dokonał burmistrz miasta p. Piotr Mieloch. Wystąpiło 3 prelegentów: kustosz Muzeum Etnograficznego w Poznaniu Witold Przewoźny, historyk dr Marek Przewoźny oraz znany regionalista, emerytowany nauczyciel historii i geografii z Poznania Jerzy Sobczak. Pierwszy prelegent wygłosił wykład na temat „Intelektualne znaczenie dworu w wiejskim krajobrazie kulturowym”. Przedstawił wpływ dworu na kulturę i zachowanie polskości, przetrwanie okresu rozbiorów państwa oraz oddziaływanie na mieszkańców wsi. Dr Marek Rezler omówił rolę kobiet w życiu Adama Mickiewicza, a w szczególności jego stosunek do wybranych kobiet, które spotykał w dworach i pałacach Wielkopolski podczas jego pobytu w naszym regionie w okresie Powstania Listopadowego. Jerzy Sobczak zajął się natomiast przedstawieniem miejsc w Wielkopolsce, w których przebywał Mickiewicz. Po tej części Konferencji nastąpił posiłek w formie zupy wspomaganej chlebem oraz kawy z plackiem. O 14.30 uczestnicy Konferencji przeszli na Stary Rynek do Galerii Miejskiej, gdzie o g. 15.00 nastąpiło otwarcie wystawy poświęconej Adamowi Mickiewiczowi. Autorami wystawy byli Maria Romana Gierczyńska i Ryszard Józef Kurnatowski. Na wystawie przedstawiono mapę Wielkopolski i miejscowości, w których przebywał poeta. Na ścianach zawisły duże fotogramy pałaców i dworów ze wspomnianych miejscowości, zdjęcia związane z Mickiewiczem, a w gablotach zamieszczono wybrane opisy związane z pobytem Mickiewicza w Wielkopolsce, listy i zbiorki poetyckie.

– Wycieczka w Beskid Żywiecki.
W dniach 5 – 8 maja odbyła się wycieczka na teren Beskidu Żywieckiego. Wyjazd nastąpił w czwartek 5 maja z parkingu Netto o g. 6.00. Po g. 12 dotarliśmy do Pszczyny. Zwiedziliśmy tu pałac Hochbergów, który przetrwał II wojnę światową bez uszczerbku i utraty wyposażenia. Dzięki temu dziś zachwyca bogactwem eksponatów. Następnie obejrzeliśmy bardzo zadbany rynek miasta. Był też czas na kawę i ciastko. Po odpoczynku ruszyliśmy alejami parkowymi do zagrody żubrów. Po obejrzeniu żubrów i wielu innych zwierząt leśnych zakończyliśmy pobyt w Pszczynie. Przed g. 18 dotarliśmy do Szczyrku. Nastąpiło zakwaterowanie i obiadokolacja. Zaczął padać deszcz, więc spacery po Szczyrku były niezwykle krótkie. Drugi dzień wycieczki to dotarcie do Wsi Bystra, gdzie zwiedziliśmy dawny dom słynnego malarza Juliana Fałata, dziś zamieniony na muzeum – Fałatówkę. Kolejnym punktem programu dnia był Żywiec. Poznawanie miasta rozpoczęliśmy od Zamku Książęcego. Tu również zachwyciło nas bogactwo różnorodnych eksponatów. W czasie wolnym udaliśmy się na Stary Rynek Żywca. Skorzystaliśmy z oferty licznych kawiarenek. Następnie zwiedziliśmy słynny browar Żywiec. Ta część zakończyła się degustacją piwa. Po tych emocjach stanęliśmy u podnóża góry Żar. Na szczyt wjechaliśmy kolejką szynowo-linową. Na górze oprócz rozległej panoramy zobaczyliśmy też jezioro, bo zbudowano tam elektrownię szczytowo-pompową. Zjazd na dół, powrót do Szczyrku, obiadokolacja i spacery po miasteczku zakończyły bogaty w wydarzenia drugi dzień wycieczki. Sobota, dzień trzeci, przywitał nas deszczem. Po śniadaniu ruszyliśmy do Wisły. Najpierw zaliczyliśmy wjazd wyciągiem krzesełkowym na Górę Cieńkowską. Potem przeszliśmy szlakiem w stronę skoczni narciarskiej Wisła-Malinka im. Adama Małysza. Zjechaliśmy wyciągiem na dół. Tu wsiedliśmy do zamówionej dla nas kolejki ulicznej i zaczęliśmy zwiedzać tę część miasta z okien wagoników. Dojechaliśmy do zamku Prezydenta RP zbudowanego w latach 30-tych XX wieku. Wszyscy skorzystali z ofert kawiarni zlokalizowanej poniżej zamku. Po godzinnym odpoczynku zostaliśmy zawiezieni do centrum Wisły. Deszcz zniknął, wyjrzało słońce, zrobiło się gorąco. Niektórzy uczestnicy wycieczki zniknęli w kawiarenkach, inni poznawali urocze miasteczko na własną rękę. O g. 16 ruszyliśmy w drogę powrotną do Szczyrku. Dzień zakończył się obiadokolacją i licznymi spacerami po miasteczku. Niedziela, czwarty dzień wycieczki to zwiedzanie Bielska-Białej z przewodnikiem. Poznaliśmy historię Białej i Bielska, obejrzeliśmy najciekawsze miejsca, trafiliśmy do wielkiego centrum handlowego przerobionego z dawnych zakładów dziewiarskich. Zobaczyliśmy jedyny w Polsce pomnik Marcina Lutra, obejrzeliśmy teatr miejski, zamek Sułkowskich, Stary Rynek Bielska i katedrę. Zwiedzanie zakończyliśmy przerwą na zaspokojenie głodu. O 15.30 wsiedliśmy do naszego autobusu i ruszyliśmy w drogę powrotną do Środy. Wycieczka zakończyła się o 21.40

– Wyjazd do Centrum Kultury Zamek w Poznaniu.
24 kwietnia (sobota) grupa 20 osób, członków ŚTK, udała się wynajętym autobusem do Poznania, aby wziąć udział w wystawie poświęconej wybitnemu hiszpańskiemu architektowi Antoniemu Gaudiemu. Wystawa została zorganizowana w salach poznańskiego zamku cesarskiego. Na wystawie, pierwszej tego typu w Polsce, zostało przedstawionych ok. 150 eksponatów, które dokumentują niezwykły geniusz Gaudiego, jego modernistyczne, a nawet rewolucyjne koncepcje architektoniczne. Można było zobaczyć makiety, rysunki, rzeźby, meble, fotografie, ceramikę oraz prezentacje wideo. Po bogatych zbiorach pochodzących z hiszpańskich instytucji publicznych oraz prywatnych oprowadzała nas przewodniczka, która z niezwykłym znawstwem omawiała poszczególne eksponaty, a także wyczerpująco odpowiadała na zadawane jej pytania.

– Zebranie sprawozdawcze ŚTK oraz spotkanie z dr Markiem Rezlerem.
21 kwietnia (czwartek) o g. 16.30 odbyło się zebranie sprawozdawcze. Zebranie prowadził członek Zarządu R. Szkudlarek. Sprawozdanie z działalności ŚTK w r. 2021 przedstawiła pani prezes Bożenna Urbańska. Następnie został przedstawiony program działalności Towarzystwa w I półroczu 2022 r.
O g. 17.00 rozpoczęła się prelekcja dr Marka Rezlera na temat mitów poznańskich i wielkopolskich, które szeroko opisał w wydanej niedawno książce pod takim właśnie tytułem „Mity poznańskie”. Na wstępie Marek Rezler przedstawił genealogie swoich rodziców, co miało wpływ na jego kształtowanie się. Urodził się w Gorzowie Wlkp., mieście, które założyli Niemcy w połowie XIII wieku, a które w granicach Polski znalazło się w 1945 r., więc w rzeczywistości nie było związane z Wielkopolską. Do Poznania przyjechał na studia w 1961 r. i został tu już na zawsze. W początkowym okresie ogromny wpływ mieli na niego właściciele stancji, w której zamieszkał. Traktowali go niemal jak syna, przekazywali mu wiedzę pozwalającą przyswoić zachowania typowo poznańskie. M. Rezler zwracał uwagę na pozytywy, ale i negatywy różnych zachowań Poznaniaków. Od początku zaskakiwało go to, że Poznaniacy, nie potrafią się chwalić swoimi osiągnięciami. Często poruszał te zagadnienia w rozmowach i dyskusjach w różnych środowiskach. Przekonano go, że powinien swoje przemyślenia i uwagi opisać w formie książkowej. W efekcie powstała książka „Mity o Poznaniu”. Książkę tę Marek Rezler zaprezentował podczas spotkania. Wiele zgromadzonych osób wyraziło zainteresowanie kupnem książki.

– Spotkanie na cmentarzu.
13 kwietnia (środa) członkowie Zarządu spotkali się na średzkim cmentarzu parafialnym celem uporządkowania grobów będących pod opieką naszego Towarzystwa. W czynności tej wspomogli nas uczniowie Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego wraz z wychowawcą klasy. Tego dnia dyżur Zarządu, w związku ze szczytnymi zadaniami, został zawieszony.

– Spotkanie z Witoldem Przewoźnym.
17 marca (czwartek) w średzkim Ośrodku Kultury odbyło się spotkanie z kustoszem Muzeum Etnograficznego w Poznaniu Witoldem Przewoźnym, który wygłosił pogadankę na temat „Nadzieja, którą przynosi wiosna”.
Swoją prelekcję zilustrował licznymi zdjęciami pokazującymi zarówno budzenie się przyrody po zimie, jak i stroje oraz obyczaje z tym związane w Wielkopolsce.

– 16 września 2021 wycieczka do Grodziska Wlkp. i okolicznych miejscowości:
* Grodzisk, zwiedzenie miasta z przewodnikiem, Stary Rynek, kościół farny, spacer ulicami Grodziska, okazałe gmachy Starostwa i Sądu Rejonowego,
Muzeum Miejskie.
* Kotowo, pałac Mielżyńskich z połowy XIX wieku, potem do 1939 r. Kurnatowskich, po II w. św. wykorzystywany na potrzeby szkolnictwa, od 2013
opuszczony, powoli marnieje, podobnie park.
* Woźniki, klasztor franciszkanów, przez kilkadziesiąt lat ruina, uratowany od zniszczenia z końcem lat 70-tych XX wieku, dziś odrestaurowany i zadbany
* Dakowy Mokre, kościół z 1904 r. i dwór z 1880 r. zbudowany dla Bolesława Potockiego, miejsce tragicznych wydarzeń w grudniu 1913 roku związanych
z Maciejem i Felicją Mielżyńskimi, po II wojnie światowej majątek został przejęty przez RSP, dziś starannie utrzymany dwór, własność prywatna funkcjo-
nuje jako hotel.
* Będlewo, pałac Potockich z 1866 r., obecnie siedziba Instytutu Matematycznego PAN, pałac otoczony jest parkiem krajobrazowym.

– 14 sierpnia 2021 wycieczka do gmin Dolski Książ Wlkp.
* Błażejewo, drewniany kościółek z 1645 r., w otoczeniu kościoła znajdują się drewniane rzeźby świętych, drewniana dzwonnica, głazy narzutowe oraz
plebania i dom rekolekcyjny.
* Włościejewki, kompleks rekreacyjny Orliniec, murowany kościół z XVI wieku, cmentarz, ESA – ośrodek szkolący ochroniarzy z całego świata, w zadba-
nym parku dwór i pałacyk Niegolewskich, obydwa obiekty starannie odrestaurowane.
* Mchy, kościół w stylu późnorenesansowym z lat 1575-1616, pałac Bieńkowskich z końca XVIII w., później Karśnickich i Mielżyńskich, po II w. św. szkoła,
dziś własność prywatna, niestety zarówno pałac i park, który go otacza w stanie opłakanym.
* Gogolewo, drewniany kościół z 1779 r., dwór z końca XVIII w. – dziś własność prywatna, bogata oferta dla turystów, hotel i restauracja.

– 17 lipca 2021 odbyła się pierwsza w 2021 r. wycieczka. Program wycieczki był następujący:
* Lusowo (gmina Tarnowo Podgórne), Muzeum Powstańców Wielkopolskich, cmentarz – grobowiec rodzinny gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego, kościół
św. Jadwigi i św. Jakuba Apostoła – epitafium poświęcone generałowi, dawny pałac należący do generała i rodziny w latach 1919-1939.
* Jankowice, pałac wzniesiony dla Rozalii Engestrom z Chłapowskich i jej męża Larsa von Engestrom, dziś w pałacu funkcjonuje Samorządowa Szkoła
Muzyczna.

Średzkie Towarzystwo Kulturalne udało się na 3 dniową wycieczkę na trasie:Legnickie Pole, Jawor, Myślibórz, Muchów, Kowary, Sędziszowa, Proboszczów, Lipa, Świny, Bolków, Złotoryja pod hasłem "śladami wygasłych wulkanów" PROGRAM WYCIECZKI DZIEŃ I 6.00 - wyjazd ze Środy...

Średzkie Towarzystwo Kulturalne proponuje 5 dniową wycieczkę na SUWALSZCZYZNĘ - Wigierski Park Narodowy- Puszcza Augustowska PROGRAM WYCIECZKI Zakwaterowanie OW "u Sebastiana" k/Krasnopola Pokoje z łazienkami 2,3 i 4 osoboweWyżywienie: W miejscu zakwaterowaniaDzień I...